Ile kosztuje akt notarialny
Prawo Spadkowe

Jak napisać testament? Garść przydatnych informacji

Jak napisać testament – z tym pytaniem musi zmierzyć się każdy, kto chce uregulować kwestie przekazania swojego majątku na wypadek śmierci.

Jednak o czym należy pamiętać przy sporządzaniu takiego dokumentu? Jakich błędów unikać, aby uchronić się przed stwierdzeniem nieważności testamentu?

Czy wreszcie – jaka jest rola notariusza przy przygotowaniu testamentu?

Co to jest testament? Jaka jest najprostsza definicja testamentu?

Testament jest dokumentem na podstawie którego rozporządzamy swoim majątkiem na wypadek śmierci. Zgodnie z zapisami Kodeksu cywilnego: ,,rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament”.

Główne cechy testamentu, o których należy pamiętać, to:

  • testament może zawierać rozporządzenia majątkiem wyłącznie jednego spadkodawcy (wykluczone są testamenty wspólne np. małżonków),
  • Spadkodawca może w każdej chwili odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne postanowienia,
  • sporządzić i odwołać testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych (osoba pełnoletnia, nieubezwłasnowolniona),
  • testamentu nie można sporządzić ani odwołać przez przedstawiciela,
  • testament należy tak tłumaczyć, ażeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy; jeżeli natomiast testament może być tłumaczony rozmaicie, należy przyjąć taką wykładnię, która pozwala utrzymać rozrządzenia spadkodawcy w mocy i nadać im rozsądną treść.

Jak napisać testament – czyli pamiętajmy o sprawach ostatecznych

Kiedy warto spisać testament?

Powodów dla których Klienci decydują się na sporządzenie testamentu jest wiele. Testament warto spisać przede wszystkim dlatego, by po śmierci nie było konfliktu w rodzinie odnośnie dziedziczenia, by spadek nie trafił w niepowołane ręce, by spadkodawca mógł wyrazić swoją wolę odnośnie tego kto ma dziedziczyć konkretne przedmioty majątkowe. Sporządzenie testamentu pozwoli uregulować sprawy majątkowe w rodzinie po śmierci Spadkodawcy i uniknąć ewentualnej niezgody w rodzinie.

Czy można zaktualizować testament? W jaki sposób?

Należy pamiętać, że raz sporządzony testament można zawsze odwołać albo zmienić. Odwołanie testamentu może nastąpić na następujące sposoby:

  • spadkodawca sporządzi nowy testament lub
  • spadkodawca – w zamiarze odwołania – testament zniszczy lub pozbawi go cech, od których zależy jego ważność lub
  • spadkodawca dokona w testamencie zmian, z których wynika wola odwołania jego postanowień.

Co ważne, jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament nie zaznaczając w nim, że poprzedni odwołuje, odwołaniu ulegają tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu.

Podsumowując, jeżeli Spadkodawca ma zamiar zmienić swój testament, bądź w całości bądź w zakresie tylko części jego postanowień, najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje odwołanie w całości poprzedniego testamentu i sporządzenie nowego testamentu. Pozwoli to na uniknięcie jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych przy ustalaniu porządku dziedziczenia po śmierci Spadkodawcy.

Jak napisać testament, aby był prawnie wiążący?

Dwiema najpopularniejszymi formami testamentu są:

  • Testament własnoręczny
  • Testament notarialny

Testament własnoręczny musi być sporządzony przez Spadkodawcę w całości własnoręcznie, musi być podpisany i opatrzony datą. W przypadku nie opatrzenia testamentu datą, nie powoduje to jego nieważności jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

Testament notarialny jest testamentem sporządzonym w formie aktu notarialnego u notariusza. W takiej sytuacji testator (spadkodawca)  nie musi martwić się o formę tego testamentu, bo jest to rolą notariusza. Wystarczy jedynie, że poinformuje notariusza o swojej woli odnośnie dziedziczenia.

Jakie okoliczności mogą mieć wpływ na zakwestionowanie prawdziwości testamentu?

Kodeks cywilny przewiduje, że testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

  • w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli (np. choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy, upojenie alkoholowe, pozostawanie pod wpływem narkotyków, stan nieprzytomności spowodowany wysoką gorączką lub schorzeniami związanymi ze starością, pozostawanie pod wpływem hipnozy),
  • pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści (prawnie istotne są tu zarówno: błąd co do treści testamentu, jak i błąd w pobudce działania spadkodawcy),
  • pod wpływem groźby (np. groźba występuje wtedy, gdy jedna osoba, chcąc zmusić inną osobę do złożenia oświadczenia woli określonej treści, zapowiada użycie środków, które sprowadzą niekorzystne skutki w razie niezłożenia tego oświadczenia; bez znaczenia jest to, od kogo groźba pochodzi, i czy stan zagrożenia odnosi się do osoby, czy do majątku).

Testament – samodzielnie czy u notariusza?

Czy warto pisać samodzielnie testament, czy może lepiej sporządzić go u notariusza?

Jak zostało wyjaśnione powyżej, kilka okoliczności może wpłynąć na stwierdzenie nieważności testamentu. Wobec powyższego, sporządzenie testamentu u notariusza może na wstępie zminimalizować wystąpienie większości tych przesłanek. Trudniej więc podważyć testament sporządzony u notariusza.

Notariusz sporządzi testament, tylko gdy będzie miał pewność, że:

  • Spadkodawca ma pełną zdolność do czynności prawnych (jest osobą pełnoletnią i nieubezwłasnowolnioną),
  • Spadkodawca posiada wolę i świadomość dokonania czynności prawnej na wypadek śmierci, nie pozostaje pod wpływem błędu ani groźby,
  • Spadkodawca rozumie skutki prawne sporządzenia testamentu.

Jak wybrać dobrego notariusza? Czy można mówić o dobrym notariuszu?

Uważam, że notariusz godny zaufania, to taki, który:

  • będzie traktował Klienta w sposób indywidualny, wysłucha Klienta i upewni się odnośnie faktycznej woli Klienta w sprawie sporządzenia testamentu,
  • będzie miał dla Klienta czas i wyjaśni wszelkie wątpliwości odnośnie sporządzenia testamentu,
  • będzie rozmawiał z Klientem w sposób zrozumiały, językiem który Klient zrozumie.

Jakie są koszty notariusza?

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 roku w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, stawki za sporządzenie czynności dokumentujących testamenty są następujące:

  • testament zwykły (powołanie do całości spadku – całego majątku – jednej lub kilku osób) – 50 zł,
  • testament zawierający zapis zwykły (dyspozycja zgodnie z którą Spadkodawca zobowiązuje spadkobiercę do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby, np. postanawia, że spadkobierca ma przekazać określoną kwotę pieniędzy oznaczonej osobie), polecenie (np. odnośnie sposobu pochówku) lub pozbawienie uprawnionego prawa do zachowku (tzw. wydziedziczenie) – 150 zł,
  • testament zawierający zapis windykacyjny (dyspozycja zgodnie z którą Spadkodawca postanawia, że oznaczona osoba nabywa konkretny przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku – np. mieszkanie) – 200 zł
  • odwołanie testamentu – 30 zł.

Liczę na to, że artykuł pomógł wszystkim Czytelnikom w uzyskaniu odpowiedzi na pytanie: jak napisać testament. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek niejasności – zapraszam do kontaktu.