Notarialne poświadczenie dziedziczenia
Prawo Spadkowe

Jak się zabrać za spadek, czyli notarialne poświadczenie dziedziczenia

Notarialne poświadczenie dziedziczenia to pojęcie związane z prawem spadkowym. Jednak na czym dokładnie ono polega? Dlaczego dziedziczenie należy poświadczać i jaka jest w tym rola notariusza? Ile czasu trzeba na to przeznaczyć i z jakimi kosztami będzie się wiązać ta czynność.

W niniejszym artykule postaram się wyczerpująco przedstawić to zagadnienia.

Notarialne poświadczenie dziedziczenia

Co to jest poświadczenie dziedziczenia?

Poświadczenie dziedziczenia to potwierdzenie praw do nabytego spadku dokonywane przez notariusza. Możliwość poświadczenia dziedziczenia przed notariuszem istnieje w polskim prawie od dnia 2 października 2008 roku. Akt poświadczenia dziedziczenia jest dokumentem równoważnym do postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydawanym przez sąd.

Gdzie można uzyskać poświadczenie dziedziczenia?

Poświadczenie dziedziczenia jest jedną z czynności notarialnych dokonywanych przez notariusza. Warto wiedzieć, że można udać się do dowolnego notariusza na terenie kraju, aby poświadczyć dziedziczenie. W przeciwieństwie do sądu, gdzie właściwym sądem w sprawach spadkowych jest zawsze sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

W czym notarialne poświadczenie dziedziczenia jest lepsze od sądowego?

Jak dokonywane jest notarialne poświadczenie notariusza? Zasady:

  • procedura jest znacznie szybsza, ponieważ całą sprawę można załatwić w kilka dni, w przeciwieństwie do sądu, gdzie sprawa o stwierdzenie nabycia spadku może trwać wiele miesięcy,
  • procedura jest znacznie bardziej komfortowa – wszelkie dokumenty można przesłać do kancelarii korespondencyjnie (np. mailowo), a potem tylko umówić się na dogodny dla siebie termin na spotkanie z notariuszem w celu podpisania dokumentów,
  • aktem poświadczenia dziedziczenia można posługiwać się od chwili wyjścia z kancelarii, nie trzeba czekać na jego uprawomocnienie.

Jak wygląda notarialne poświadczenie dziedziczenia?

Osoba zainteresowana sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia powinna skontaktować się z notariuszem. Podczas rozmowy, notariusz ustali wszystkie dokumenty niezbędne do przygotowania czynności. Są to przede wszystkim:

  • odpis aktu zgonu spadkodawcy,
  • odpisy aktów stanu cywilnego osób powołanych do spadku z ustawy,
  • zaświadczenie o numerze PESEL Spadkodawcy,
  • inne dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie praw do spadku (np. oświadczenia o odrzuceniu spadku, protokół z otwarcia i ogłoszenia testamentu, umowa zrzeczenia się dziedziczenia).

Na podstawie wyżej wskazanych dokumentów notariusz sporządza protokół dziedziczenia.

Protokół dziedziczenia zawiera w szczególności:

  • zgodne żądanie poświadczenia dziedziczenia złożone przez Strony,
  • oświadczenia o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi,
  • oświadczenia o znanych testamentach spadkodawcy lub braku takich testamentów,
  • oświadczenia, że w odniesieniu do spadku nie zostało uprzednio wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku ani nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia,
  • oświadczenia o obywatelstwie i miejscu zwykłego pobytu spadkodawcy w chwili śmierci,
  • oświadczenia, czy były składane oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, czy zostało wydane orzeczenie dotyczące niegodności spadkobiercy oraz czy były zawierane umowy z przyszłym spadkodawcą w przedmiocie zrzeczenia się dziedziczenia po nim,
  • oświadczenia spadkobierców o przyjęciu spadku albo o odrzuceniu spadku, chyba że oświadczenia tej treści zostały już przez spadkobierców uprzednio złożone.

Po sporządzeniu protokołu dziedziczenia, gdy nie ma wątpliwości odnośnie kręgu spadkobierców, notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Akt poświadczenia dziedziczenia jest dokumentem równoważnym do postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku.

Koszty, czas realizacji i inne ważne informacje

Ile trwa sporządzenie poświadczenia dziedziczenia?

Po dostarczeniu wszystkich dokumentów niezbędnych do sporządzenia poświadczenia dziedziczenia, ustalonych wcześniej z notariuszem, samo przygotowanie czynności trwa maksymalnie kilka dni. Sfinalizowanie całej procedury poświadczenia dziedziczenia odbywa się na jednym spotkaniu w kancelarii notarialnej.

Jakie są koszty sporządzenia poświadczenia dziedziczenia?

Na całościowe koszty poświadczenia dziedziczenia może mieć wpływ wiele czynników, w tym rodzaj dziedziczenia (ustawowe czy testamentowe), czas otwarcia spadku (tj. śmierci spadkodawcy), ilość spadkobierców itp. Na sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia może bowiem składać się kilka czynności notarialnych, w tym:

  • protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu – 50 zł (+23% VAT)
  • oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku – 50 zł (+23% VAT)
  • protokół dziedziczenia – 100 zł (+23% VAT)
  • akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego – 50 zł (+23% VAT)
  • akt poświadczenia dziedziczenia z zapisem windykacyjnym – 100 zł (+23% VAT)
  • zaświadczenie o powołaniu wykonawcy testamentu – 30 zł (+23% VAT).

Do powyższych kosztów należy doliczyć koszty wypisów aktu notarialnego.

Kto musi uczestniczyć przy sporządzeniu poświadczenie dziedziczenia?

Notarialne poświadczenie dziedziczenia musi być sporządzone przy udziale wszystkich osób zainteresowanych, tj. wszystkich osób które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi, a także osób, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne. Odrzucenie spadku oraz uznanie za niegodnego dziedziczenia powoduje utratę statusu osoby zainteresowanej.

Warto wiedzieć, że notarialne poświadczenie dziedziczenia nie można zostać dokonane przez pełnomocnika i wymagana jest jednoczesna obecność w kancelarii wszystkich osób zainteresowanych.

Czy notariusz może odmówić sporządzenia poświadczenia dziedziczenia?

Notariusz odmówi dokonania poświadczenia dziedziczenia:

  • co do osoby spadkodawcy, która zmarła przed dniem 1 lipca 1984 roku,
  • osoby zainteresowane nie są zgodne w kwestii sporządzenia poświadczenia dziedziczenia (np. konflikt w rodzinie),
  • ujawnią się okoliczności wskazujące, że nie są obecne wszystkie osoby, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi,
  • osoba zainteresowana kwestionuje testament spadkodawcy lub ujawnią się okoliczności, że istnieją lub istniały testamenty, które nie zostały otwarte lub ogłoszone,
  • notariusz powziął wątpliwość co do osoby spadkobiercy lub wysokości udziałów w spadku (np. w przypadku niezrozumiałego testamentu spadkodawcy),
  • w sprawie brak jest jurysdykcji krajowej (do sporządzenia poświadczenia dziedziczenia właściwe jest prawo innego państwa),
  • w stosunku do spadku został już uprzednio sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia lub wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.

Jeżeli kogoś z Czytelników interesuje notarialne poświadczenie dziedziczenia zdecydowanie zapraszam do kontaktu. Służę pomocą w przypadku jakichkolwiek dodatkowych pytań.