Rodzielność majątkowa - skutki
Prawo Rodzinne,  Umowy Majątkowe Małżeńskie

Komu potrzebna jest rozdzielność majątkowa? Skutki prawne

Czym jest rozdzielność majątkowa? Skutki tej umowy są bardzo istotne dla obu stron małżeństwa. Na czym dokładnie polega to rozwiązanie?

Czy można zmienić treść umowy? Jaka jest w tym wszystkim rola notariusza?

Zapraszam do zapoznania się z informacjami dotyczącymi tego bardzo ważnego zagadnienia.

Co to jest rozdzielność majątkowa?

Na czym polega rozdzielność majątkowa?

Rozdzielność majątkowa jest umową majątkową małżeńską (patrz: Wikipedia) mocą której małżonkowie postanawiają, że każdy z nich zachowa swój majątek i będzie nim zarządzał samodzielnie. Ustanowienie rozdzielności powoduje więc, że w stosunkach majątkowych między małżonkami nie ma w ogóle majątku wspólnego. Istnieją jedynie dwa majątki osobiste – żony i męża.

Jaka jest różnica między majątkiem wspólnym a majątkiem osobistym?

Majątek wspólny

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność majątkowa (wspólność ustawowa). Obejmuje ona przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie tego majątku i o zobowiązaniach obciążających ten majątek.

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,
  • kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Majątek osobisty

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Każdy z małżonków może zarządzać swoim majątkiem samodzielnie.

Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

  • przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej (tj. przed zawarciem związku małżeńskiego),
  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,
  • prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom (np. prawa majątkowe wynikające z uczestnictwa w spółce cywilnej),
  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków (np. odzież, obuwie),
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie (np. służebność osobista, prawo pierwokupu),
  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,
  • wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków (tj. niepobrane jeszcze wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej)
  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,
  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

W którym momencie podejmuje się decyzję o rozdzielności majątkowej?

W każdym momencie istnienia małżeństwa małżonkowie mogą podjąć decyzję dotyczącą swojego ustroju majątkowego. Może to być zarówno przed zawarciem związku małżeńskiego, jak i w czasie jego trwania. Jeśli umowa majątkowa zostanie zawarta przed zawarciem związku małżeńskiego, wówczas umowa ta wejdzie w życie z chwilą jego zawarcia.

Czy można zmienić decyzję o rozdzielności majątkowej?

W każdym momencie można rozwiązać umowę majątkową małżeńską. Co w sytuacji, gdy rozwiązana zostanie rozdzielność majątkowa? Skutki takiego działania to powrót do wspólności ustawowej. Małżonkowie mogą również w dowolnym momencie zmienić obowiązujący w ich małżeństwie ustrój majątkowy. Przykładowo, mogą ustrój rozdzielności majątkowej zmienić na ustrój rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków.

Gdzie można ustanowić rozdzielność majątkową?

Dokumentowaniem umów majątkowych małżeńskich, w tym rozdzielnością majątkową, zajmuje się notariusz. Zarówno ustanowienie, zmiana jak i rozwiązanie umowy majątkowej małżeńskiej wymaga formy aktu notarialnego. Ze względu na to, że ustanowienie rozdzielności majątkowej nie jest skomplikowaną czynnością, wymaga jednej wizyty u notariusza. Na spotkaniu notariusz wyjaśni wszelkie skutki prawne jakie z niej wynikają, przy założeniu konkretnych okoliczności faktycznych istniejących pomiędzy małżonkami (np. rodzaj wykonywanej działalności, obecny stan majątku małżonków).

Czy przy rozdzielności majątkowej można podpisać umowę kredytową bez zgody małżonka?

Przy istniejącej rozdzielności majątkowej małżonkowie zarządzają samodzielnie swoim majątkiem, w tym nabywają samodzielnie nieruchomości i zaciągają kredyty hipoteczne. Zgoda drugiego małżonka nie jest wówczas wymagana. Warto pamiętać, że każdorazowo przy zaciąganiu zobowiązań lub zawieraniu umów (np. w banku, u notariusza, z kontrahentem) małżonek musi okazać umowę majątkową małżeńską. W innym przypadku będzie istniało domniemanie, że w jego małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności ustawowej.

Na czym polega ustawienie rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków?

Ustrój ten łączy zalety ustroju rozdzielności majątkowej z jednoczesnym zapewnieniem bezpieczeństwa finansowego małżonkowi, który osiąga dużo niższe dochody lub w ogóle nie osiąga dochodów. Dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy majątkowej. Po ustaniu rozdzielności małżonek, którego dorobek jest mniejszy niż dorobek drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków. W razie braku porozumienia między małżonkami co do sposobu lub wysokości wyrównania, rozstrzyga sąd.

Rozdzielność majątkowa – skutki oraz koszty

Ile kosztuje ustanowienie rozdzielności majątkowej u notariusza?

Maksymalne wynagrodzenie notariusza za sporządzenie umowy majątkowej małżeńskiej przewidziane jest w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości dotyczącym maksymalnych stawek taksy notarialnej i wynosi 400 zł. Należy pamiętać, że usługi prawnicze podlegają 23% podatkowi od towarów i usług.

Jedna wizyta u notariusza wystarczy aby zmienić ustawowy ustrój majątkowy pomiędzy małżonkami. Do zawarcia umowy wystarcza odpis skrócony aktu małżeństwa oraz dokumenty tożsamości małżonków.

Liczę na to, że teraz zdają sobie Państwo sprawę na czym polega rozdzielność majątkowa – skutki takiej umowy zostały dokładnie opisane powyżej. W przypadku jakichkolwiek dodatkowych pytań – zachęcam do skontaktowania się.